{"id":68,"date":"2023-05-06T07:33:40","date_gmt":"2023-05-06T07:33:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.skutecki.pl\/Szkaradek\/?page_id=68"},"modified":"2023-05-08T15:21:35","modified_gmt":"2023-05-08T15:21:35","slug":"biografia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/?page_id=68","title":{"rendered":"Biografia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jan Szkaradek<\/strong>. Urodzi\u0142 si\u0119 12 maja 1933 roku, zmar\u0142 28 stycznia 1999 roku. Wikipedia myli si\u0119 odno\u015bnie obu dat. Ca\u0142e dojrza\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 w Bydgoszczy. Sko\u0144czy\u0142 bydgoskie liceum plastyczne i toru\u0144sk\u0105 ASP. By\u0142 malarzem, w latach 50. i 60. docenianym i szanowanym. Pokazywa\u0142 swoje prace w ca\u0142ej Polsce, je\u017adzi\u0142 na zagraniczne plenery. Uczy\u0142 w bydgoskim plastyku. Potem przysz\u0142y dla niego mroczne czasy. Problemy rodzinne i osobiste, alkohol &#8211; straci\u0142 wszystko. Za kradzie\u017ce trafi\u0142 pierwszy raz do wi\u0119zienia, a potem drugi&#8230; Za kratami uczy\u0142 zb\u00f3j\u00f3w wra\u017cliwo\u015bci na sztuk\u0119, organizowa\u0142 wystawy. Zmar\u0142 nied\u0142ugo po wyj\u015bciu z kolejnej odsiadki. By\u0142 z jednej strony sybaryt\u0105 i dusz\u0105 towarzystwa, ale r\u00f3wnocze\u015bnie jest pami\u0119tany jako pe\u0142en wra\u017cliwo\u015bci, skryty w sobie artysta szukaj\u0105cy w sztuce odpowiedzi na fundamentalne pytania o sens \u015bwiata. Kim by\u0142 Jan Szkaradek?\u00a0<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\">\n<figure class=\"alignleft size-medium\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"219\" height=\"300\" src=\"http:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-219x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-185\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-219x300.jpg 219w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-749x1024.jpg 749w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-768x1051.jpg 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-1123x1536.jpg 1123w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-1497x2048.jpg 1497w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/14-scaled.jpg 1871w\" sizes=\"(max-width: 219px) 100vw, 219px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Jan Tadeusz Szkaradek urodzi\u0142 si\u0119 12 maja 1933 roku w Kutnie. Jego ojciec, tak\u017ce Jan, pracowa\u0142 na kolei, by\u0142 urz\u0119dnikiem. Mama &#8211; Stanis\u0142awa, z domu Bartkowiak &#8211; zajmowa\u0142a si\u0119 domem. Do Bydgoszczy przeprowadzili si\u0119 prawdopodobnie jeszcze przed wojn\u0105. We wrze\u015bniu 1939 roku ojciec przysz\u0142ego artysty rusza w b\u00f3j jako kawalerzysta. Dostaje si\u0119 do niewoli nad Bzur\u0105, ale szybko wraca do domu. We wrze\u015bniu 1940 roku Jan zaczyna nauk\u0119 w bydgoskiej szkole przy ulicy Pijar\u00f3w 1. Nie zd\u0105\u017cy\u0142 zaprzyja\u017ani\u0107 si\u0119 z kolegami, bo ju\u017c 2 pa\u017adziernika ca\u0142a rodzina zostaje przez Niemc\u00f3w wysiedlona ze swojego mieszkania. Szkaradkowie dostaj\u0105 bilet w jedn\u0105 stron\u0119: do Nowego S\u0105cza, oko\u0142o 600 kilometr\u00f3w od Bydgoszczy. Jan kontynuuje nauk\u0119 w tamtejszej szkole podstawowej. Po wojnie Szkaradkowie wracaj\u0105 do Bydgoszczy, gdzie udaje im si\u0119 dotrze\u0107 ju\u017c 15 kwietnia 1945 roku. Ojciec artysty dostaje zn\u00f3w prac\u0119 na kolei, zostaje komendantem S\u0142u\u017cby Ochrony Kolei. Dzi\u0119ki temu Jan, jako rodzina kolejarza, ma a\u017c 80-procentow\u0105 zni\u017ck\u0119 na poci\u0105gi. Korzysta z tego ile mo\u017ce: jako nastolatek i potem student jest sta\u0142ym go\u015bciem na najwa\u017cniejszych wystawach w Warszawie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jan ko\u0144czy o\u015bmioklasow\u0105 szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 i sk\u0142ada podanie do Pa\u0144stwowego Liceum Technik Plastycznych. Po latach wr\u00f3ci do tej szko\u0142y jako nauczyciel rysunku i malarstwa. Na razie jest uczniem, kt\u00f3ry przejawia pewien talent, ale te\u017c sporo lenistwa. Z j\u0119zyka polskiego jest dobry, podobnie jak z j\u0119zyka rosyjskiego i niemieckiego, ale z matematyki, nauki o konstytucji, historii, technologii i poligrafiki zaledwie dostateczny. Bardzo dobry jest z wiedzy o sztuce, z rysunku ma na \u015bwiadectwie \u201edobry +\u201d. Og\u00f3lne post\u0119py w nauce Szkaradka szko\u0142a ocenia w\u00f3wczas jako \u201edostateczne\u201d. \u201eNale\u017ca\u0142 do najbardziej utalentowanych, kolorystycznie uwra\u017cliwionych uczni\u00f3w bydgoskiego Liceum Sztuk Plastycznych. Impulsywny i pe\u0142en rozmachu\u201d &#8211; pisa\u0142 o nim dyrektor szko\u0142y Marian Turwid.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nie jest prymusem, ale dostaje si\u0119 na studia. Jaki\u015b wp\u0142yw na decyzj\u0119 uczelni zapewne ma fakt, \u017ce Szkaradek jest aktywnym cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej i Towarzystwa Przyja\u017ani Polsko-Radzieckiej. W tym czasie artysta zaczyna m\u00f3wi\u0107 o swoim ojcu, \u017ce jest\u2026 robotnikiem, a co za tym idzie, \u017ce sam ma pochodzenie robotnicze. Zachowa\u0142o si\u0119 za\u015bwiadczenie m\u00f3wi\u0105ce o tyn, \u017ce Jan Szkaradek w licealnych czasach \u201eby\u0142 aktywist\u0105 ZMP-owskim na terenie szko\u0142y\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-medium\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"225\" height=\"300\" src=\"http:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-225x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-187\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Od wrze\u015bnia 1953 do czerwca 1957 roku studiowa\u0142 na Wydziale Sztuk Pi\u0119knych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. Podczas studi\u00f3w mieszka\u0142 w akademiku przy ulicy Mickiewicza. 1 pa\u017adziernika 1953 roku jako \u201estudent Polski Ludowej\u201d z\u0142o\u017cy\u0142 przyrzeczenie, w kt\u00f3rym zobowi\u0105zywa\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy innymi do pilnej nauki: \u201esumiennie b\u0119d\u0119 wype\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki i uczyni\u0119 wszystko, aby w przepisowym terminie uko\u0144czy\u0107 studia. B\u0119d\u0119 strzec godno\u015bci studenta i nie przynios\u0119 ujmy dobremu imieniu uczelni, jak r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0119 przestrzega\u0107 dyscypliny pracy i wszelkich zarz\u0105dze\u0144 w\u0142adzy ludowej oraz obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w szko\u0142y\u201d. Szkaradek korzysta\u0142 z pomocy uczelni, bo jak twierdzi\u0142, zapewne zgodnie z prawd\u0105, jego rodzicom trudno by\u0142o utrzyma\u0107 syna-studenta. Artysta otrzyma\u0142 stypendium socjalne w wysoko\u015bci 315 z\u0142otych (dla por\u00f3wnania w\u00f3wczas jego ojciec, urz\u0119dnik pracuj\u0105cy na kolei, zarabia\u0142 620 z\u0142otych). Uczy\u0142 si\u0119 raczej dobrze, nie opuszcza\u0142 zaj\u0119\u0107, by\u0142 aktywnym studentem. Dostawa\u0142 pi\u0105tki z podstaw marksizmu i czw\u00f3rki z historii sztuki. \u201e<strong><em>Na studiach nie pi\u0142, nie pali\u0142. By\u0142 szalenie pracowity. Zawsze nosi\u0142 ze sob\u0105 szkicownik<\/em><\/strong>\u201d &#8211; wspomina\u0142 go p\u00f3\u017aniej malarz Jerzy Puciata.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-medium\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"192\" height=\"300\" src=\"http:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13-192x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-188\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13-192x300.jpg 192w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13-657x1024.jpg 657w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13-768x1198.jpg 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13-985x1536.jpg 985w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/13.jpg 1138w\" sizes=\"(max-width: 192px) 100vw, 192px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Dok\u0142adnie 24 czerwca 1957 roku ko\u0144czy studia pod kierunkiem prof. S. Borysowskiego. Szkaradek otrzyma\u0142 tytu\u0142 magistra sztuk plastycznych i uprawnienia do pracy w szkole. W tym samym roku zatrudnia si\u0119 w swoim by\u0142ym liceum. Uczy tam malarstwa i rysunku. Przez uczni\u00f3w jest powa\u017cany i szanowany, cho\u0107 wielu z nich czuje przed nim respekt. Nie jest dusz\u0105 towarzystwa, sprawia wra\u017cenie nieco wycofanego, zamkni\u0119tego w sobie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Szkaradek wsp\u00f3\u0142tworzy tak zwan\u0105 Grup\u0119 Czterech M\u0142odych Plastyk\u00f3w Toru\u0144skich (obok niego s\u0105 w niej tak\u017ce Lucjan Zamel, Edward Wadowski i Jerzy Puciata).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ma pracowni\u0119 przy ulicy Pomorskiej 7. W wywiadzie dla bydgoskiego magazynu \u201eDlatego\u201d (nr 2\/98) artysta wspomina\u0142 te czasy: \u201ePracowa\u0142em w Liceum Plastycznym, mia\u0142em wi\u0119c bardzo blisko. Mog\u0142em tam wyskoczy\u0107 i pomalowa\u0107 godzin\u0119 lub dwie. Bywa\u0142y w niej wystawy indywidualne koleg\u00f3w. Czasem libacje po nich. Pracownia spali\u0142a si\u0119 od zwarcia instalacji elektrycznej, po prostu\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-medium\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"254\" height=\"300\" src=\"http:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-254x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-190\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-254x300.jpg 254w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-867x1024.jpg 867w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-768x907.jpg 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-1300x1536.jpg 1300w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1-1733x2048.jpg 1733w\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Lata 60. i 70. to rozkwit kariery Jana Szkaradka. Jest docenianym nauczycielem, ale te\u017c pn\u0105cym si\u0119 po szczeblach s\u0142awy artyst\u0105. Bierze udzia\u0142 w wielu wystawach polskiej sztuki za granic\u0105 (NRD 1962 i 1970, Francja 1963, W\u0119gry 1965, ZSRR 1968 i 1975, Czechos\u0142owacja 1975), wystawach og\u00f3lnopolskich (m.in. II Festiwal M\u0142odej Plastyki Sopot 1959, XVI Og\u00f3lnopolska Wystawa Plastyki Radom 1960, III Biennale Grafiki Krak\u00f3w 1964, Wystawa Marynistyczna Warszawa 1964, Festiwal Polskiego Malarstwa Wsp\u00f3\u0142czesnego Szczecin 1964, Pejza\u017c Polski w Malarstwie Wsp\u00f3\u0142czesnym Bydgoszcz 1967, Wystawa stypendyst\u00f3w KPTK Bydgoszcz 1979, Nad Morzem Czarnym &#8211; prace z Bu\u0142garii 1981), wystawach \u015brodowiskowych (m.in. Wystawa prac m\u0142odych bydgoskich plastyk\u00f3w Warszawa 1967, 20 lat plastyki w wojew\u00f3dztwie bydgoskim Bydgoszcz 1964, Tendencje w plastyce bydgoskiej 1945-1976 Bydgoszcz 1976), je\u017adzi na&nbsp;plenery&nbsp;w kraju i poza granicami (Janikowo 1965, W\u0119gry 1965, W\u0142oc\u0142awek 1966, Charzykowy 1969, 1970, Jugos\u0142awia 1970, Che\u0142mno 1971, Rumunia 1972, Samostrzel 1975, Czechos\u0142owacja 1975, W\u0142oc\u0142awek 1976, Rumunia 1976, Inowroc\u0142aw 1977, Nak\u0142o 1978, Charzykowy 1978, Ma\u0142a Komorza 1978, Charzykowy 1979, Komierowo 1979, Charzykowy 1980, Ma\u0142a Komorza 1980, Bu\u0142garia 1980, Funka 1981, Wi\u0119cbork 1982, Funka 1982, Charzykowy 1983, Ma\u0142a Komorza 1984, Charzykowy 1984, Koronowo-Pieczyska 1984). Ma te\u017c wiele wystaw indywidualnych (Bydgoszcz 1959, 1960, 1964, 1974, 1976, 1983, Grudzi\u0105dz 1964, Nowa Huta, Bia\u0142ystok 1964).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Artysta nie stroni od aktywno\u015bci spo\u0142ecznej: w 1974 roku zostaje wybrany przewodnicz\u0105cym Rady Artystycznej Sekcji Malarstwa ZPAP w Bydgoszczy. W tym czasie jest bardzo doceniany przez pa\u0144stwo: otrzymuje szereg nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144, w tym m.in.: \u201eOdznak\u0119 Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego, Odznak\u0119 Zas\u0142u\u017conego Dzia\u0142acza Kultury i \u201eSzel\u0105ga Bydgoskiego\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-medium\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"235\" src=\"http:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-300x235.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-191\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-300x235.jpg 300w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-1024x803.jpg 1024w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-768x602.jpg 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-1536x1204.jpg 1536w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/2-2048x1606.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Jan Szkaradek jest nazywany kapist\u0105, m\u00f3wi si\u0119 o jego technice \u201ealla prima\u201d polegaj\u0105cej na malowaniu bez poprawek. Malowa\u0142 zar\u00f3wno olejem, jak i akwarel\u0105. \u201e<em><strong>Bardzo lubi\u0119 akwarele. Akwarela jest trudn\u0105 technik\u0105, wymaga decyzji, zdecydowanego uderzenia. Bardzo \u0142atwo j\u0105 popsu\u0107. Akwarela musi by\u0107 \u015bwie\u017ca. Musi by\u0107 czu\u0107 t\u0119 wodnisto\u015b\u0107, nie mo\u017ce by\u0107 przem\u0119czona. Daje za to mo\u017cliwo\u015b\u0107 uchwycenia na \u017cywo pewnych zjawisk<\/strong><\/em>\u201d &#8211; m\u00f3wi\u0142 w wywiadzie dla \u201eDlatego\u201d. W tym samym miejscu artysta przedstawi\u0142 swoje credo: \u201e<em><strong>Wszystko istnieje w\u0142a\u015bciwie w naturze &#8211; dos\u0142ownie wszystko. Istnieje \u015bwiat\u0142o, kolor, powietrze, kszta\u0142t czyli forma. Reszta zale\u017cy od cz\u0142owieka, jak on potrafi zmaterializowa\u0107 i wyrazi\u0107 w dziele sztuki (\u2026) Ka\u017cda tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest pochodn\u0105 i sum\u0105 do\u015bwiadcze\u0144 branych od innych. Nic nie rodzi si\u0119 z niczego. Nic.<\/strong><\/em>\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jerzy Szach pisze na \u0142amach \u201eDziennika Wieczornego\u201d: \u201e<strong><em>Szkaradek jest urzeczony pejza\u017cem i ten temat przewija si\u0119 bezustannie w jego tw\u00f3rczo\u015bci, zar\u00f3wno w obrazach olejnych, gwaszach i temperach, jak i w linorytach i drzeworytach. Jednym z najmocniejszych atut\u00f3w malarstwa Szkaradka jest kolor, niezwykle soczysty, intensywny, \u201egor\u0105cy\u201d, znakomicie zharmonizowany<\/em><\/strong>\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W 1974 roku na \u0142amach \u201eGazety Pomorskiej\u201d ukaza\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowa rozmowa z Janem Szkaradkiem. Wyj\u0105tkowa o tyle, \u017ce Zdzis\u0142aw Polsakiewicz postanowi\u0142 nieco powa\u017cniej podej\u015b\u0107 do postaci artysty ni\u017c w tych czasach robili to dziennikarze medi\u00f3w regionalnych, nie tematycznych. W rozmowie tej Szkaradek wydaje si\u0119 bardzo otwarcie przedstawia\u0107 sw\u00f3j punkt widzenia na sztuk\u0119: \u201e<strong><em>Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny winien by\u0107 uwra\u017cliwiony zar\u00f3wno na to, co by\u0142o jak i na to, co jest i co b\u0119dzie. Trzeba znale\u017a\u0107 w sobie szacunek dla wszystkiego, co warto\u015bciowe w ka\u017cdej sztuce (\u2026) Nie jestem impresjonist\u0105, kt\u00f3ry z pomoc\u0105 rozedrganego koloru stara si\u0119 uchwyci\u0107 znikliwo\u015b\u0107 chwili i zmienno\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a. W moim malarstwie kolor ma do spe\u0142nienia zupe\u0142nie inne zadania, ale ja tak\u017ce ulegam naturze. W naturze jest wszystko niejako poza mn\u0105, nasycam si\u0119 tym, ale od siebie te\u017c musz\u0119 co\u015b doda\u0107. Natura jest zawsze inspiracj\u0105, cho\u0107 w sztuce mniej lub bardziej trzeba oddali\u0107 si\u0119 od niej. Znale\u017a\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny do niej stosunek<\/em><\/strong>\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W opracowaniu zatytu\u0142owanym \u201ePlastyka bydgoska 1945-1976\u201d Ryszard Czes\u0142aw Jasku\u0142a pisze o Szkaradku, \u017ce ten \u201e<strong><em>uosabia prawdziw\u0105 \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107 artystycznego temperamentu, rado\u015b\u0107 tworzenia nie ska\u017con\u0105 gorycz\u0105 pora\u017cek i zawod\u00f3w nadziei<\/em><\/strong>\u201d. Artysta, kt\u00f3ry\u201ewkroczy\u0142 do sztuki z impetyczn\u0105 pogod\u0105 i jasno\u015bci\u0105 cel\u00f3w\u201d wed\u0142ug Jasku\u0142y charakteryzuje si\u0119 \u201ewra\u017cliwo\u015bci\u0105 kolorystyczn\u0105, spontaniczno\u015bci\u0105 i zasobno\u015bci\u0105 inwencji kompozycyjnej\u201d. Autor docenia \u201eniewymuszon\u0105 elegancj\u0119, \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i bezpretensjonalno\u015b\u0107 urody\u201d dzie\u0142 Szkaradka. \u201e<strong><em>Owa \u0142atwo\u015b\u0107 narracji w przypadku Szkaradka sk\u0142ania\u0142a artyst\u0119 do wypr\u00f3bowywania wielu mo\u017cliwo\u015bci interpretacji. Prace z wcze\u015bniejszej fazy tw\u00f3rczo\u015bci jeszcze by\u0142y bardzo statyczne i o g\u0119stej, nasyconej materii. Rych\u0142o nast\u0105pi\u0142 etap maksymalistycznego syntetyzowania wra\u017ce\u0144 z ogl\u0105du natury. Ekspresywno\u015b\u0107 barw w wielu obrazach Szkaradka ujawnia\u0142a emocjonaln\u0105 proweniencj\u0119 jego wizji. Wreszcie by\u0142 okres paraabstrakcyjnego kszta\u0142towania kompozycji, rozcz\u0142onkowanej na obrazowane plamy tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w, prostok\u0105t\u00f3w i trapez\u00f3w. W 1976 roku zaskoczy\u0142 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w i obserwator\u00f3w swej sztuki, pokazuj\u0105c w Ma\u0142ym Salonie TPS dwadzie\u015bcia rysunk\u00f3w i akwarel o r\u00f3\u017cnej tematyce; by\u0142y to m.in. nastrojowe, realistyczne motywy krajobrazowe, akt, wizerunki zwierz\u0105t i ptak\u00f3w &#8211; lapidarne, o stonowanym kolorycie (akwarele), pe\u0142ne swobody, lekko\u015bci i wdzi\u0119ku<\/em><\/strong>\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Talent Jana Szkaradka docenia\u0142 Marian Turwid, tw\u00f3rca i dyrektor liceum plastycznego w Bydgoszczy, najpierw nauczyciel, a potem prze\u0142o\u017cony artysty: \u201e<em><strong>M\u0142ody malarz bardzo rych\u0142o u\u015bwiadomi\u0142 sobie, \u017ce temperament i instynkt to dary cenne, jednak same nie wystarczaj\u0105. \u017be nieodzowna jest wsp\u00f3\u0142praca organizuj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci. Kolejne etapy jego realizacji malarskich \u015bwiadcz\u0105 o coraz pe\u0142niejszym opanowywaniu \u017cywio\u0142u wra\u017cliwo\u015bci rygorami \u015bwiadomo\u015bci tw\u00f3rczej<\/strong><\/em>\u201d, pisa\u0142 we wst\u0119pie do wystawy malarstwa i rysunku Jana Szkaradka z 1976 roku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Szkaradek by\u0142 nie tylko artyst\u0105, nie tylko nauczycielem, nie tylko m\u0119\u017cem i ojcem, ale te\u017c fundamentem bydgoskiej bohemy. \u201e<em><strong>By\u0142 po\u017c\u0105danym uczestnikiem spotka\u0144 i biesiad. Perorowa\u0142 albo na nich \u015bpiewa\u0142 pikantne g\u00f3ralskie przy\u015bpiewki. A \u015bpiewa\u0107 m\u00f3g\u0142 nawet ca\u0142\u0105 noc<\/strong><\/em>\u201d &#8211; wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej artysta-plastyk i nauczyciel \u0141ukasz P\u0142otkowski. \u201e<strong><em>Swoje pragnienia realizowa\u0142 z furi\u0105, w jakim\u015b niesamowitym transie. Rozsadza\u0142a go przemo\u017cna potrzeba malowania. W\u0142a\u015bciwie on ni malowa\u0142 swoich obraz\u00f3w, on je z siebie po prostu wyrzuca\u0142. Pozwala\u0142a mu na to technika \u201ealla prima\u201d, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 posi\u0142kowa\u0142. Nie uznawa\u0142 poprawek, przemalowa\u0144, ca\u0142ej tej tw\u00f3rczej mitr\u0119gi. Obraz albo zyskiwa\u0142 jego aprobat\u0119, albo stawa\u0142 si\u0119 ponownie miejscem zmaga\u0144 o nowy artystyczny byt<\/em><\/strong>\u201d &#8211; opisywa\u0142 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 P\u0142otkowski.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Od po\u0142owy lat 80. \u017cycie Jana Szkaradka ulega\u0142o powa\u017cnym i systematycznym t\u0105pni\u0119ciom. Arty\u015bcie rozpad\u0142a si\u0119 rodzina, on sam rozp\u0142ywa\u0142 si\u0119 coraz bardziej w oparach alkoholu. W 1986 roku straci\u0142 w okoliczno\u015bciach mocno skandalizuj\u0105cych prac\u0119 w szkole, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej tak\u017ce dach nad g\u0142ow\u0105. Na dekad\u0119 znikn\u0105\u0142, przesta\u0142 wystawia\u0107. Sprzedawa\u0142 swoje prace za bezcen. \u201e<strong><em>Przyszed\u0142 kiedy\u015b z mokrym obrazkiem i chcia\u0142 spieni\u0119\u017cy\u0107. Wiejski widok. Powiedzia\u0142em , \u017ce gdyby to by\u0142 widok Bydgoszczy, to bym wzi\u0105\u0142. By\u0142em w\u00f3wczas dzielnicowym na Osowej G\u00f3rze. Wyszed\u0142 na korytarz, wr\u00f3ci\u0142 po chwili i wr\u0119czy\u0142 mi ten obrazek. Na odwrocie jest napisane: Jan Szkaradek Osowa G\u00f3ra<\/em><\/strong>\u201d &#8211; wspomina Marek K. Jeleniewski, w\u00f3wczas milicjant, a dzisiaj profesor na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Upadek artysty by\u0142 bolesny. Kilkukrotnie trafia\u0142 do bydgoskiego aresztu,&nbsp;&nbsp;odsiadywa\u0142 te\u017c wyroki w koronowskim wi\u0119zieniu, gdzie uczy\u0142 osadzonych malowania i organizowa\u0142 im wi\u0119zienne wystawy. Nigdy nie si\u0119 nie podda\u0142, nigdy nie opu\u015bci\u0142a go malarska wra\u017cliwo\u015b\u0107. \u201e<strong><em>By\u0142 artyst\u0105 do samego ko\u0144ca. Kiedy\u015b przyni\u00f3s\u0142 mi do galerii mokry jeszcze obraz. Nic na nim nie by\u0142o wida\u0107. &#8211; Id\u017a z tym, przecie\u017c tu nic nie ma &#8211; m\u00f3wi\u0119. A on na to: jak to tu nic nie ma?! A ten podpis?!<\/em><\/strong>\u201d &#8211; wspomina\u0142a go na \u0142amach \u201eIlustrowanego Kuriera Polskiego\u201d El\u017cbieta Kantorek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W 1996 roku Szkaradek zorganizowa\u0142 niewielk\u0105 wystaw\u0119 nowych prac w \u201eGalerii Kantorek\u201d. Od\u017cy\u0142y nadzieje na powr\u00f3t do regularnej tw\u00f3rczo\u015bci, na powr\u00f3t artysty, przyjaciela, cz\u0142owieka. By\u0142a to jednak ostatnia za \u017cycia wystawa Szkaradka.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zmar\u0142 27 stycznia 1999 roku, nied\u0142ugo po wyj\u015bciu z odsiadywania kolejnego wyroku.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W listopadzie 1999 roku przyjaciele artysty zorganizowali jeszcze jedn\u0105, po\u015bmiertn\u0105 ju\u017c wystaw\u0119 Jana Szkaradka w Prywatnym Centrum Kultury \u201eSanatorium\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jak dotychczas jedynym wydawnictwem po\u015bwi\u0119conym tw\u00f3rczo\u015bci Jana Szkaradka jest wydany przez Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne w 2003 roku album &#8222;Jan Szkaradek. Malarstwo i rysunek&#8221; (Redakcja: Zofia Wachowiak, Editionem curavit: Wies\u0142aw Wo\u017aniak i Stanis\u0142aw P\u0142otkowski, Koncepcja i projekt graficzny: \u0141ukasz P\u0142otkowski).<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e<em><strong>Przytocz\u0119 trzy poj\u0119cia-has\u0142a, kt\u00f3rymi kierowa\u0142 si\u0119 w \u017cyciu i w sztuce &#8211; jego prawdy pierwsze: Natura &#8211; Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 &#8211; Wolno\u015b\u0107. Nie znosi\u0142 ogranicze\u0144, zakaz\u00f3w, nakaz\u00f3w, nie znosi\u0142 \u017cadnych \u201ew\u0119dzide\u0142\u201d. Brak owych w\u0119dzide\u0142 by\u0142 przyczyn\u0105 cz\u0119stych komplikacji osobistych, a w ostateczno\u015bci artystycznej banicji. C\u00f3\u017c, wolno\u015b\u0107 umi\u0142owa\u0142 ponad wszystko. By\u0142 jej wierny po sw\u00f3j kres<\/strong><\/em>\u201d &#8211; pisa\u0142 w \u201eBydgoskim Informatorze Kulturalnym\u201d po \u015bmierci Szkaradka jego wieloletni przyjaciel, \u0141ukasz P\u0142otkowski.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><em>Pawe\u0142 Skutecki<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"113\" src=\"http:\/\/www.skutecki.pl\/Szkaradek\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano-1024x113.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-165\" srcset=\"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano-1024x113.png 1024w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano-300x33.png 300w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano-768x85.png 768w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano-1536x169.png 1536w, https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dofinansowano.png 1742w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Szkaradek. Urodzi\u0142 si\u0119 12 maja 1933 roku, zmar\u0142 28 stycznia 1999 roku. Wikipedia myli si\u0119 odno\u015bnie obu dat. Ca\u0142e dojrza\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 w Bydgoszczy. Sko\u0144czy\u0142 bydgoskie liceum plastyczne i toru\u0144sk\u0105 ASP. By\u0142 malarzem, w latach 50. i 60. docenianym i szanowanym. Pokazywa\u0142 swoje prace w ca\u0142ej Polsce, je\u017adzi\u0142 na zagraniczne plenery. Uczy\u0142 w bydgoskim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218,"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/68\/revisions\/218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.szkaradek.skutecki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}